بوتکیت BlackX با نقص Baton Drop، Secure Boot را دور زد
کسپرسکی از BlackX پرده برداشت؛ بوتکیت UEFI که با نقص Baton Drop به نهادهای دیپلماتیک آسیای مرکزی نفوذ کرد و Secure Boot را دور زد.

فهرست مطالب
کسپرسکی روز پنجشنبه ۳۰ مهر ۱۴۰۵ (۲۲ اکتبر ۲۰۲۶) در وبلاگ Securelist گزارشی درباره یک بوتکیت UEFI به نام BlackX منتشر کرد. این بدافزار در یک کمپین جاسوسی در اوایل ۲۰۲۶ علیه نهادهای دیپلماتیک آسیای مرکزی به کار رفته و با سوءاستفاده از نقصی قدیمی، Secure Boot را دور زده است.
هدف و انتساب
طبق گزارش کسپرسکی، قربانیان نهادهای دیپلماتیک در تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان بودند. کسپرسکی کمپین را با اطمینان متوسط به گروه APT41 نسبت میدهد؛ دلایلش شناسهای در بارهای مخرب که با نوشتهای از ESET درباره FishMonger همخوان است، و استفاده از DLL sideloading و مبهمسازی OLLVM که میان بازیگران چینیزبان رایج است.
سوءاستفاده از Baton Drop
BlackX از آسیبپذیری Baton Drop با شناسه CVE-2022-21894 استفاده میکند؛ نقصی که مایکروسافت ژانویه ۲۰۲۲ برایش وصله منتشر کرد (تاریخ انتشار در NVD: ۱۱ ژانویه ۲۰۲۲)؛ اما چون تا ۲۰۲۳ هنوز قابل سوءاستفاده بود، بهروزرسانیهای بعدی هم عرضه شد. این اکسپلویت کلیدهای سفارشی MOK (Machine Owner Key) ثبت میکند و امکان بارگذاری فایلهای EFI دلخواه را میدهد.
پیادهسازی «بسیار شبیه» BlackLotus است. کسپرسکی تفاوتهایی هم میان این دو یافته و یادآوری میکند که سورس BlackLotus هرگز آنلاین منتشر نشده است؛ بنابراین سازنده BlackX یا بوتکیت را مهندسی معکوس کرده یا سورس آن را از مجرمان سایبری خریده است.
درایور امضاشده با گواهی باطلشده
BlackX یک درایور هسته را بارگذاری میکند که با گواهی «Wenjiang District Mingyu Network Technology Service Studio» امضا شده است؛ گواهیای که صادرکنندهاش آن را باطل کرده است. این درایور:
- کالبکهای فرایند، رشته و رجیستری محصولات امنیتی را غیرفعال میکند؛
- ارائهدهندگان ETW را دستکاری میکند؛
- بخشی از دستکاریها را فقط وقتی انجام میدهد که Kaspersky یا Avast نصب باشد (کسپرسکی میگوید این رویهها روی محصولاتش اثری ندارند)؛
- هنگام باز شدن فایلهای بوتکیت توسط کاربر، بهجای آنها برنامه Calculator را باز میکند.
بارهای نهایی
بارهای مخرب شامل یک RAT است که برای فرماندهی و کنترل (C2) از Google Drive، OneDrive و Yandex.Disk استفاده میکند. بار دیگر OxiDLLRunner است؛ یک DLL مبهمسازیشده با OLLVM که توسط googleupdate.exe بارگذاری میشود (DLL sideloading)، شلکد اجرا میکند و به یک بار نوشتهشده با Rust میرسد.
چرا سیستمهای وصلهشده هم آلوده شدند؟
نکته نگرانکننده اینجاست: قربانیان ویندوز کاملاً وصلهشده داشتند. وصله Baton Drop برای مسدود کردن کامل حمله، گواهی «Windows Production PCA 2011» را ابطال میکند، اما این ابطال با نصب وصله خودکار انجام نمیشود و کاربر باید آن را دستی راه بیندازد. به نوشته کسپرسکی، فاز اجبارسازی خودکار مایکروسافت هنگام انتشار گزارش هنوز اجرا نشده بود.
راهکار
- ابطال مدیرهای بوت آسیبپذیر را طبق راهنمای مایکروسافت (Revoking vulnerable Windows boot managers) اعمال کنید؛ پیش از آن روی چند دستگاه نمونه آزمایش کنید.
- گواهی Windows Production PCA 2011 را در فهرست مسدودسازی قرار دهید. انقضای این گواهی در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ جلوی بارگذاری فایلهای آسیبپذیر را نمیگیرد.
- «وصلهشده» را معادل «ایمن در برابر بوتکیت» نگیرید؛ وضعیت ابطالهای Secure Boot را جداگانه بررسی کنید.
برای سازمانهای دولتی و شرکتهایی که هدف جاسوسیاند، این رخداد یادآور آن است که بخشی از دفاع در برابر بوتکیتها نیازمند اقدام دستی مدیر سیستم است.




دیدگاهها
دیدگاهها پس از بررسی تحریریه منتشر میشوند. توهین، تبلیغ و لینکهای بیربط حذف میشوند؛ نقد فنی و مستند همیشه خوشآمد است.
هنوز کسی چیزی ننوشته. اولین دیدگاه را شما ثبت کنید.