مقایسه Dots و Grok Bot؛ ایجنت‌هایی با کامپیوتر ابری خودشان

ایجنت‌های هوش مصنوعی تا همین چند ماه پیش بیشتر روی لپ‌تاپ شما یا داخل یک پنجره چت کار می‌کردند و با بسته شدن آن پنجره، کار هم می‌ایستاد. موج تازه این را عوض کرده است: OpenAI با Dots و SpaceXAI با Grok Bot به هر کاربر یک کامپیوتر ابری می‌دهند که شبانه‌روز روشن است و ایجنت در آن مرورگر باز می‌کند، فایل می‌سازد و فقط برای تصمیم‌های مهم سراغ شما می‌آید. در این مقایسه Dots و Grok Bot را کنار چهار رقیب گذاشته‌ایم و تا جای ممکن به اسناد رسمی خود شرکت‌ها تکیه کرده‌ایم؛ هرجا از رسانه نقل شده، نام آن آمده است.

نکته این موج در «کامپیوتر خود ایجنت» است: محیطی جدا از دستگاه شما که در آن نشست‌های ورود (Session) می‌ماند و کار بعد از خاموش شدن لپ‌تاپ هم ادامه پیدا می‌کند. همین ویژگی هم ارزش اصلی است و هم ریسک اصلی. اگر با سازوکار پایه این ابزارها آشنا نیستید، اول توضیح ساده ایجنت‌های هوش مصنوعی و پروتکل MCP را بخوانید.

خلاصه در یک نگاه

• Dots و Grok Bot هر دو روی کامپیوتر ابری همیشه‌روشن کار می‌کنند؛ هر dot کامپیوتر خودش را دارد، اما همه Botهای یک کاربر Grok Bot یک کامپیوتر مشترک دارند.
• Dots روی GPT-6 Astra کار می‌کند؛ مدل Grok Bot در اسناد رسمی اعلام نشده است.
• Muse، Gemini Spark، Claude Cowork و Copilot Cowork هم بخشی از کار را در ابر و بدون حضور شما انجام می‌دهند.
• تزریق پرامپت ریسک حل‌نشده همه ایجنت‌های مرورگری است و تأیید یا توقف، کار انجام‌شده را برنمی‌گرداند.
• هیچ‌کدام از این شش محصول به‌طور رسمی برای ایران عرضه نشده است.

جدول مقایسه Dots و Grok Bot

OpenAI Dots: ایجنتی که بین گفت‌وگوها هم کار می‌کند

به گزارش The Next Web، OpenAI روز ۷ مهر در DevDay ۲۰۲۶ از Dots رونمایی کرد. طبق راهنمای رسمی، هر dot روی GPT-6 Astra کار می‌کند، کامپیوتر و مرورگر خودش را در فضای ابری دارد و «حتی وقتی کامپیوتر شما خاموش است» به کار ادامه می‌دهد. dot خودش زمان توقف و ازسرگیری کار را تعیین می‌کند و می‌تواند چند ایجنت پس‌زمینه را هم‌زمان راه بیندازد.

به گفته OpenAI که The Next Web و Decrypt نقل کرده‌اند، dot از راه پلاگین‌ها به بیش از ۴٬۰۰۰ اپ وصل می‌شود؛ راهنمای رسمی هم Gmail، Google Drive و GitHub را مثال زده است. از نظر دسترسی، dot را در ChatGPT، Slack، Teams یا با تماس صوتی پیدا می‌کنید و OpenAI گفته پیامک هم در راه است. می‌توانید یک کامپیوتر شخصی را هم به آن وصل کنید تا به فایل‌ها و اپ‌های محلی برسد، به شرطی که اپ ChatGPT روی آن باز باشد. به گزارش Decrypt، فضای مشترک ChatGPT Space هم معرفی شد تا اعضای تیم و dot هر نفر روی یک مجموعه دانش پروژه کار کنند.

پلن‌ها روشن است: Pro 100، Pro 200 و Pro 500 برای کاربران بالای ۱۸ سال بیرون از منطقه اقتصادی اروپا، بریتانیا و سوئیس؛ Business Premium در حال عرضه جهانی؛ و Enterprise که dot در آن به‌طور پیش‌فرض خاموش است و مدیر فضای کاری باید روشنش کند. به گزارش Tom's Guide، اولین dot بخشی از همین پلن‌هاست و OpenAI گفته بعدها می‌توان dotهای بیشتری اضافه کرد. گفت‌وگو با dot از سهمیه ChatGPT کم نمی‌کند، اما کارهایی که در Work یا Codex راه می‌اندازد از سهمیه همان محصول‌ها برداشته می‌شود.

Grok Bot: یک تیم کوچک روی یک کامپیوتر مشترک

SpaceXAI، نام تازه xAI، روز ۲۰ مرداد Grok Bot را در بتا عرضه کرد. نکته متفاوت معماری آن است: طبق مستندات، همه Botهای یک کاربر از یک کامپیوتر ابری مشترک استفاده می‌کنند؛ کوکی‌ها، نشست‌های ورود، فایل‌ها و اعتبارنامه‌های خط فرمان بین آن‌ها مشترک است و هر Bot فقط صفحه نمایش جداگانه خودش را دارد. این طراحی دست‌به‌دست کردن کار را ساده می‌کند و Botها می‌توانند به هم پیام بدهند و در گروه گفت‌وگو کار را تقسیم کنند.

قابلیت شاخص Grok Bot «یاد دادن با نمایش» است. با گزینه Teach a task یک کار مرورگری را تا ۱۰ دقیقه جلوی Bot انجام می‌دهید و Bot از آن پیش‌نویس یک مهارت (Skill) می‌سازد که می‌توانید بازبینی، آزمایش و بعد زمان‌بندی کنید. صدای میکروفون ضبط نمی‌شود و این قابلیت تدریجی فعال می‌شود.

روز ۶ مهر هم Team Bots در بتای عمومی پلن‌های Teams و Enterprise آمد. صاحب Bot یک بار پلاگین‌ها، اسرار (Secrets)، مهارت‌ها و فایل‌ها را تنظیم می‌کند و Bot را برای تیم منتشر می‌کند؛ هر عضو گفت‌وگوی خصوصی خودش را دارد و آنچه به «حافظه تیمی» سپرده شود به همه می‌رسد. ورود به Grok Bot با حساب Cursor انجام می‌شود و اپ دسکتاپ آن نسخه لینوکس هم دارد (deb، rpm و AppImage).

چهار رقیب دیگر: متا، گوگل، Anthropic و مایکروسافت

متا روز ۱۷ شهریور Muse را معرفی کرد؛ ایجنتی که روی ماشین مجازی اختصاصی Muse Secure VM با مرورگر خودش اجرا می‌شود و از اپ Muse یا واتس‌اپ دستور می‌گیرد. یک ایجنت جداگانه به نام Sentinel کارهایش را زیر نظر دارد. کد سخت‌افزار کلاینت آن را در خبر متن‌باز شدن Muse Gadgets پوشش دادیم.

گوگل Gemini Spark را ۲۹ اردیبهشت در I/O معرفی کرد. به گفته گوگل Spark «چون ایجنت ابری است» با خاموش بودن دستگاه‌ها هم کار می‌کند، با Gmail، Docs، Sheets و Drive یکپارچه است و قابلیت Skills و زمان‌بندی (Schedules) دارد. تغییر دسترسی به مدل‌ها بر اساس پلن را در گزارش پلن‌های Gemini ببینید.

Anthropic معادل دقیقی برای Dots ندارد. Claude Cowork جلسه‌های ابری در بتا دارد و کارهای زمان‌بندی‌شده بدون روشن بودن هیچ دستگاهی اجرا می‌شوند، اما طبق مرکز راهنمای Anthropic استفاده از مرورگر و فایل‌های پوشه‌های محلی به باز بودن اپ دسکتاپ نیاز دارد. ابزار Dispatch هم کارها را در پس‌زمینه تقسیم و اجرا می‌کند، ولی روی خود دسکتاپ شما.

مایکروسافت Copilot Cowork را ۲۶ خرداد به‌طور عمومی عرضه کرد. این سرویس روی میزبانی ابری و درون مرز اعتماد (Trust Boundary) Microsoft 365 اجرا می‌شود و به گفته مایکروسافت حتی با خاموش بودن لپ‌تاپ ادامه می‌دهد. مایکروسافت نوشته Cowork در زمان عرضه عمومی روی مدل‌های Anthropic اجرا می‌شود و هزینه آن با Copilot Credits به نرخ ۰٫۰۱ دلار برای هر واحد در حالت پرداخت به‌ازای مصرف محاسبه می‌شود.

نگرانی‌های امنیتی و حریم خصوصی

ایجنتی که بی‌حضور شما در وب می‌چرخد با هر صفحه‌ای که باز می‌کند در معرض تزریق پرامپت (Prompt Injection) است. Anthropic در گزارش دفاع‌های خود نوشته این مشکل «هنوز حل نشده» و حتی نرخ موفقیت ۱ درصدی حمله «همچنان ریسک معناداری است؛ هیچ ایجنت مرورگری در برابر تزریق پرامپت مصون نیست». هرچه دسترسی ایجنت بیشتر باشد، یک صفحه آلوده هم کار بیشتری از دستش بیرون می‌کشد.

اعتبارنامه‌ها: هر دو محصول اصلی رمز را از چت دور نگه می‌دارند. Dots برای ورود فرم خصوصی نشان می‌دهد و اطلاعات «بیرون از گفت‌وگو» به مرورگر ابری می‌رود؛ تغییر رمز هم کاری است که باید خودتان انجام دهید. مستندات Grok Bot صریحاً می‌گوید رمز یا کد یک‌بارمصرف را در چت معمولی نفرستید و برای رمز، احراز هویت دومرحله‌ای و کپچا کنترل کامپیوتر را خودتان به دست بگیرید.

مرز امنیتی: در Grok Bot، جدا کردن Botها مرز امنیتی نیست؛ ورود به یک سرویس برای یک Bot، آن نشست را در اختیار همه Botهای شما می‌گذارد. کنترل‌های شبکه هم فقط در پلن Enterprise است و تیم‌های بدون سیاست، به‌طور پیش‌فرض به همه مقصدها دسترسی دارند. لایه Auto Review هم به گفته خود مستندات «مبتنی بر مدل» است و نباید جای اصل کمترین دسترسی را بگیرد.

کار در غیاب شما: هر دو شرکت تأکید کرده‌اند توقف یا تأیید، کار انجام‌شده را برنمی‌گرداند؛ در Dots دکمه Pause فقط کار اصلی جاری را متوقف می‌کند و کارهای زمان‌بندی‌شده را باید جدا خاموش کنید. در Dispatch، درخواست مجوزی که ۱۰ دقیقه بی‌پاسخ بماند خودکار رد می‌شود. همین بحث دسترسی گسترده ایجنت‌ها دلیل سخت‌تر شدن Full Disk Access در macOS و پلتفرم ایمنی ایجنت NVIDIA هم بوده است.

کدام ایجنت برای چه کسی مناسب است؟

به نظر ما انتخاب بیش از کیفیت مدل، به اکوسیستمی بستگی دارد که در آن کار می‌کنید:

• توسعه‌دهنده تنها یا تیم کوچک نرم‌افزاری: Grok Bot با ترمینال روی کامپیوتر ابری، اپ لینوکس و وابستگی به حساب Cursor برای کسی که از قبل Cursor دارد طبیعی‌ترین گزینه است. اگر روی GitHub و Codex کار می‌کنید، Dots هم می‌تواند تغییرات کد را برای بازبینی آماده کند.
• تیم‌هایی که روی Slack هماهنگ می‌شوند: Team Bots با هندل Slack و حافظه تیمی در بتای عمومی است؛ Dots هم در Slack و Teams جواب می‌دهد ولی افزودن dotهای بیشتر هنوز به آینده موکول شده است.
• سازمان‌های مایکروسافتی یا گوگلی: Copilot Cowork با حاکمیت داده Microsoft 365 و Gemini Spark با یکپارچگی عمیق Workspace، هزینه تغییر کمتری دارند.
• کاربران Claude Code: Cowork و Dispatch به جریان کاری فعلی نزدیک‌ترند، به این شرط که بپذیرید بخشی از کار به روشن ماندن دسکتاپ وابسته است.

برای خواننده ایرانی واقعیت ساده است: هیچ‌کدام از این شش محصول به‌طور رسمی برای ایران عرضه نشده و OpenAI صریحاً نوشته دسترسی از بیرون کشورهای فهرست‌شده می‌تواند به مسدود شدن حساب منجر شود. آنچه در دسترس می‌ماند، یاد گرفتن الگوی طراحی همین محصول‌ها و ساختن ایجنت با مدل‌ها و ابزارهای متن‌باز است.