هاسکینسون زبان برنامهنویسی تازهای برای Cardano میسازد
بنیانگذار Cardano میگوید شخصاً زبان برنامهنویسی تازهای برای این شبکه میسازد که intent و PCD را با اثبات Groth16 پشتیبانی میکند؛ هنوز نام و کدی منتشر نشده.

فهرست مطالب
چارلز هاسکینسون (Charles Hoskinson)، بنیانگذار Cardano و مدیرعامل Input Output، میگوید شخصاً در حال ساخت یک زبان برنامهنویسی تازه برای این شبکه است. او در پستی در X که یکشنبه ۲۶ مهر ۱۴۰۵ (۱۸ اکتبر ۲۰۲۶) منتشر شد، نوشت این زبان intentها و داده حامل اثبات را با اثباتهای Groth16 پشتیبانی میکند. نام، کد و زمان انتشار هنوز اعلام نشده است.
هاسکینسون دقیقاً چه گفت؟
این اعلام نه در یک رویداد رسمی، بلکه در پاسخ به یک کاربر X آمد. آن کاربر از هاسکینسون پرسیده بود آیا هنوز معتقد است فقط چیزهایی باید روی Cardano ساخته شوند که به «غیرمتمرکزترین ریشه اعتماد» نیاز دارند. هاسکینسون در جواب نوشت: «در واقع خودم شخصاً در حال توسعه یک زبان برنامهنویسی برای Cardano هستم.»
به گفته او، این نخستین زبانی است که intentها و PCD را با اثباتهای Groth16 پیاده میکند. این «نخستین بودن» ادعای خود هاسکینسون است و تا زمانی که مشخصات فنی منتشر نشود، نمیتوان آن را بهطور مستقل سنجید.
سه قطعه فنی پشت این زبان
گزارش CoinDesk سه قابلیتی را که هاسکینسون نام برده اینطور توضیح میدهد:
- تراکنش مبتنی بر intent: کاربر نتیجهای را که میخواهد اعلام میکند و اپلیکیشن مراحل رسیدن به آن را انجام میدهد؛ مثلاً سوآپی که فقط در صورت برقرار بودن شرط قیمتی اجرا شود.
- داده حامل اثبات (Proof-Carrying Data یا PCD): داده همراه با شاهد رمزنگاریشدهای جابهجا میشود که نشان میدهد از قواعد مشخصی پیروی کرده، تا اپلیکیشن دیگر بدون تکرار محاسبه بتواند آن را تأیید کند.
- اثبات Groth16: یک سیستم اثبات پرکاربرد که اثباتهایی کوچک و سریع در وارسی میسازد و میتواند درستی یک شرط را بدون افشای داده خصوصی پشت آن نشان دهد.
به تعبیر CoinDesk، ترکیب این سه میتواند به توسعهدهندهها اجازه دهد اپلیکیشنهایی بسازند که معاملات را هماهنگ میکنند، شرطهای پیچیده را بررسی میکنند و داده تأییدشده را بین سرویسها جابهجا میکنند، در حالی که Cardano در پایان فقط یک اثبات کوچک را وارسی میکند.
چه کسی کنار هاسکینسون است؟
هاسکینسون در پستش نوشت حساب @rvcas این زبان را همراه او میسازد. به گزارش CoinDesk، همکار او در این پروژه لوکاس روزا (Lucas Rosa)، مهندس نرمافزار Input Output Global و از همسازندگان Aiken است. در فهرست مشارکتکنندگان مخزن Aiken در GitHub، حساب rvcas پس از KtorZ دومین مشارکتکننده پرکار است. سایت شخصی rvcas در میان نقشهای فعلی خود از سمت Tooling Architect در Midnight نام میبرد؛ بلاکچینی متمرکز بر حریم خصوصی که به نوشته CoinDesk، Input Output Global آن را ساخته است.
زبان برنامهنویسی Cardano تازه چه نسبتی با Plinth و Aiken دارد؟
امروز قراردادهای هوشمند Cardano عمدتاً با دو ابزار نوشته میشوند. Plinth (نام قبلی Plutus Tx) زیرمجموعهای از Haskell است که به Plutus Core کامپایل میشود. Aiken زبان تابعی مستقلی است که مستقیم به Untyped Plutus Core (UPLC) کامپایل میشود. Midnight هم زبان خودش را دارد: Compact، که کامپایلرش مدارهای دانش صفر تولید میکند.
هیچیک از منابع نگفتهاند زبان تازه قرار است جایگزین Plinth یا Aiken شود. هاسکینسون هم توضیحی درباره کامپایل شدن آن به Plutus Core یا نیاز احتمالی به تغییر در لایه اجرای Cardano نداده است.
اگر با مبانی این حوزه تازه آشنا شدهاید، توضیح فنی بلاکچین برای برنامهنویسها و آموزش نوشتن اولین قرارداد هوشمند با Solidity را هم ببینید.
برای توسعهدهندهها یعنی چه؟
فعلاً تقریباً هیچ چیز عملی. CoinDesk مینویسد هاسکینسون نه نامی اعلام کرده، نه کد عمومی منتشر کرده و نه تاریخ انتشار داده است؛ DigitalToday هم گزارش میدهد که نام، مشخصات تفصیلی و برنامه زمانی انتشار اعلام نشده است. توسعهدهندهای که امروز روی Cardano قرارداد مینویسد، دلیلی برای کنار گذاشتن Aiken یا Plinth ندارد.
آنچه ارزش دنبال کردن دارد، جزئیاتی است که هنوز نیامده: سینتکس و مدل نوع، هدف کامپایل، نحوه تولید و وارسی اثبات Groth16 روی زنجیره، و اینکه پروژه زیر کدام سازمان و با چه مجوزی منتشر میشود. تا آن زمان، این خبر بیشتر نشانهای از جهت فکری بنیانگذار Cardano به سمت intent و اثباتهای دانش صفر است تا ابزاری که بشود با آن کد نوشت.
این مطلب خبری است و توصیه سرمایهگذاری، خرید یا فروش نیست. داراییهای دیجیتال ریسک فنی، نظارتی و اعتباری دارند؛ هر تصمیم مالی را با پژوهش و سنجش ریسک خودتان بگیرید.




دیدگاهها
دیدگاهها پس از بررسی تحریریه منتشر میشوند. توهین، تبلیغ و لینکهای بیربط حذف میشوند؛ نقد فنی و مستند همیشه خوشآمد است.
هنوز کسی چیزی ننوشته. اولین دیدگاه را شما ثبت کنید.